Kapat

Fabrika Kurmak | Devlet Desteği

Anasayfa
Dükkan Açmak Fabrika Kurmak | Devlet Desteği
fabrika kurmak

Büyük sermayeli girişimciler ve yatırımcıların en önemli hedefleri arasında üretim odaklı olarak bir fabrika kurmak vardır. Ancak elbette fabrika açmak öyle kolay bir süreç değildir, fabrika kurmak büyük yükümlülükler ve gereklilikler isteyen bir konudur. Kısa vadeli bir projelendirme ile fabrika elbette kurulamıyor, bu süreç genel olarak uzun vadeli planlama istiyor.

Fabrika kurmak istiyorsanız ilk olarak bilmeniz gereken konu, “KARAR“‘dır. Karar, fabrikanın ne üzerine açılacağı yönünde ilk andan itibaren belirlenmelidir. Fabrika kurmak genel bir terimdir, örneğin mobilya fabrikası kurmak, kauçuk fabrikası kurmak, çekirdek fabrikası kurmak gibi gibi… Karar aşamasında SWOT Analizi yapmanız da size birçok avantaj sağlayacaktır.

İlk iş mutlak suretle karardır, bu karar ilk adımları attığınız andan itibaren değiştirilemez. Çünkü planlama uzun vadelidir, en önemli konu üzerindeki yapılacak değişiklikler size zaman ve para kaybettirir.

NE FABRİKASI KURMALIYIM?

fabrika kurmak

Peki ne fabrikası kurmanız gerektiğine nasıl karar vereceksiniz?

Bu uzun vadeli bir planlama süreci sonrasında belirlenmelidir. Birçok farklı konu bir araya gelip bir noktada birleşme elde etmeniz gerekiyor. Bu konular ise hemen hemen dünyanın her noktasında aynıdır, ana hedef maliyetlerin düşürülmesi ve karlılığın artırılması için en doğru tercihin yapılması ile gerçekleşecek. Bu kapsamda, ne fabrikası kurmak istediğinize karar verirken, öncelikle aşağıdaki soruları yanıtlayın;

  • Hangi sektörde deneyim sahibisiniz? (Veya ortaklarınız)
  • Bulunduğunuz bölgede hangi fabrikalar için hammaddeye erişim daha kolaydır?
  • Bulunduğunuz bölgede hangi fabrikaların ürününü satmak için daha fazla pazar var?
  • Bulunduğunuz bölgede hangi fabrika için nitelikli personel bulmak daha kolay?
  • Bulunduğunuz bölgede hangi fabrikalar için devlet desteği bulunur (Yatırım teşvik bölgeleri)

Bu sorulara cevap vererek veya cevap veremiyorsanız gerekli araştırmaları yaparak en doğru kararı vermeniz gerekiyor. Bu sorulara verebilecek birkaç cevabınız varsa eğer en doğru seçimi yapmak için bir danışman şirket ile de çalışabilirsiniz. Zira, bu fabrika kurulum aşamasında en önemli karardır ve bir yatırım danışman şirketinden bilgi almanız faydanıza olacaktır.

FABRİKA KURMAK İÇİN GEREKLİLİKLER

fabrika gereklilik

Fabrika kurmak önemli bir gereklilik ve yükümlülük istiyor. Öncelikli olarak şirket kurulumu yapmanız gerekiyor. Bunun için bir mali müşavire gitmeniz gerekiyor, zira bu kapsamlı ve kendi başınıza halledemeyeceğiniz bir konu. Ardından belediyelere gitmeniz gerekiyor ancak bunun yerine Organize Sanayi Bölgeleri’ne (OSB) gitmeniz daha mantıklı olacak. Çünkü OSB’lerde fabrika kurulumu konusunda çok önemli danışmanlık hizmetleri veriliyor, bu danışmanlık hizmeti aracılığıyla çok daha uygun maliyetler ve destekler ile fabrika kurulumunu gerçekleştirme şansınız var.

Hemen hemen tüm şehirlerde OSB’ler bulunuyor ve eğer yeterli alan varsa OSB’lerde fabrika kurulumu konusunda destek alabiliyorsunuz. Elbette OSB’ler özellikle maliyetlerin düşürülmesi konusunda da ciddi fırsatlar sağlıyor. Örneğin elektrik, su, doğalgaz gibi ihtiyaçlarınızı daha uyguna karşılama şansı elde ediyorsunuz.

OSB’lerde fabrika kurmak istiyorsanız,

  • Yapı Ruhsatı
  • Yapı Kullanma İzni
  • İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı

belgeleri OSB yönetimleri tarafından veriliyor.

OSB’lerde Ruhsat Alınabilmesi İçin Gerekli Belgeler:

  • Dilekçe
  • Başvuru Beyan Formu
  • İş Sağlığı ve Güvenliği Beyanı
  • Makine Güçleri, Kompresör, Vinç ve Sorti Sayısı
  • Vergi Levhası
  • İmza Sürküleri
  • Sanayi Sicil Belgesi (Ön Kayıt Belgesi)
  • Ticaret Sicil Gazetesi
  • Fenni Muayene Raporları
  • Makine Yerleşim Planı
  • İmalattan Sorumlu Müdür Sözleşmesi
  • Çevre İzin ve Lisans Belgesi (ÇED)
  • Risk Değerlendirme Raporu

FABRİKA KURULUMU AŞAMALARI

İNŞAAT:

  1. Öncelikle fabrika kurulumu için fabrika ortaklarından kimsenin ilgili OSB’ye borcunun olmaması gerekir. Borcu yoktur yazısı OSB’nin Yapı İmar Müdürlüğü’ne verilir.
  2. İlk olarak fabrika inşaatına başlanması için OSB’nin Yapı İmar Müdürlüğü’ne yazılı olarak başvuruda bulunulur.
  3. Başvuru ardından, müdürlük sizleri ilgili belgelerin alınması için; Çevre Bakanlığı, İlgili Valilik; Çevre İl Müdürlüğü, SGK Bölge Müdürlüğü, Vergi Dairesi Müdürlüğü, İlgili Belediye, Tapu Müdürlüğü vb. kurumlara yönlendirecek. Her kurumda alınacak belgeler için bilgiler sağlanacak.
  4. Katılımcı, OSB Çevre Yönetim Sistemi gereğince kurulacak tesis ile ilgili “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” (ÇED) kapsamında kategorisinin belirlenmesi için İlgili bağlı bulunan Valiliğin Çevre İl Müdürlüğü’ne başvurusunu yapar.
  5. Katılımcıya, inşaatını yapacağı tesisin projelerini hazırlatabilmesi için OSB yetkili birimi tarafından parsele ait imar durumu verilir.
  6. Katılımcı, “KAPSAM DIŞI” veya “ÖN-ÇED Çevresel Etkileri Önemsizdir Kararı” veya “ÇED Olumlu Görüşü” ile eş zamanlı olacak şekilde kontrol listelerine ve ilgili dokümanlara uygun olarak inşaat projelerini hazırlattırır.
  7. Projeler (Mimari, betonarme, elektrik, mekanik) onaylanarak katılımcıya inşaat ruhsatı verilir.
  8. Enerji ve Su müsaadesi için dilekçe ile başvuru yapılır.
  9. Katılımcı, enerji müsaadesi için şantiye OG Trafo projelerini OSB Elektrik Müdürlüğü’ne teslim eder.
  10. Katılımcının elektrik ve su sözleşmelerini yapması ile birlikte inşaata başlama işlemleri tamamlanmış olur.

İMAR İZNİ:

  • OSB Bölge Müdürlüğü’ne bir dilekçe ile imar izni için başvurulur. Başvuru, OSB Yapı-İmar Birimi tarafından incelenerek, projelerin hazırlanmasına esas olmak üzere, katılımcıya ait parselle ilgili imar çapı, yol kotu tutanağı, altyapı doneleri, röleve krokisi, jeolojik etüt rapor sonucu, toprak analiz sonuçları, proje antetleri, yapı ile ilgili esasları ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından onaylanan imar planına esas plan notları tutanak ile teslim edilir.
  • Katılımcıdan, imar Durumu ile ilgili olarak OSB tarafından, Yönetim Kurulu kararı ile belirlenen imar çap bedeli tahsil edilir.Ayrıca yatırımcıdan röleve krokisi bedeli de tahsil edilir( müracaatı halinde; arsa metre karesine göre çizelgeden bakılarak, yatırımcıya bildirilecek.)

YAPI RUHSATI:

  • Yapı ruhsatı almak için katılımcı yazılı olarak OSB Bölge Müdürlüğü’ne başvuruda bulunur. Başvuru ekinde kendisine ait arsa tahsis sözleşmesini, kendisi müteahhitliğini üstlenmiyorsa katılımcı ile yapı müteahhidi arasında, yapı denetim ile katılımcı arasında yapılan sözleşmeler ile zemin etüt raporunu, mimari , betonarme, elektrik tesisatı ve mekanik tesisatı projeler ile, ilgili detay ve hesaplarını, ÇED Yönetmeliğinde belirtilen faaliyet listesinde yer alanların hazırlayacakları ÇED Raporu sonucunda ÇED olumlu kararı veya Çevresel etkileri önemsizdir kararını içeren belgeleri OSB Bölge Müdürlüğü’ne teslim edecektir.
  • Katılımcı, (yapı sahibi) yürürlükteki kanun, plan, yönetmelik, çevre, fen sağlık kuralları ve tüm mevzuat hükümlerine uygun olmak üzere projelerini hazırlatır.Proje müelliflerince hazırlanarak onaylanan uygulama projeleri (3 takım halinde), örneğine uygun olarak genel taahhütname (noter tasdikli veya huzurda imzalanmış), noter tasdikli imza sirküleri, ticaret veya sanayi odası belgesi, ticaret sicil gazetesi fotokopisi (son halini gösterir hali), vergi levhası fotokopisi, ÇED Müracaat belgesi, yapı denetim hizmet bedeli 1.taksit ödeme dekontu, Yapı ruhsatı için mühendislik hizmet bedeli ödeme dekontu, OSB Bölge Müdürlüğü/ Yapı-İmar Birimi’ne dilekçe (yapı ruhsatı başvuru dilekçesi) ekinde verilecektir.
  • Katılımcı, tesisin müteahhitliğini kendisi yapacak ise, belirtilen bilgi ve belgelere ek olarak tesisin müteahhitliğini kendisinin yapacağına dair taahhütnamesi, müteahhitlik yetki belgesini OSB Bölge Müdürlüğü/ Yapı-İmar Birimine’ne verecektir.
  • Katılımcı, tesisi müteahhit aracılığı ile yaptıracak ise, katılımcı ile yapı müteahhidi arasındaki sözleşmeyi ve müteahhitlik yetki belgesini OSB Bölge Müdürlüğü/ Yapı-İmar Birimi’ne verecektir.
  • Proje müelliflerine ait büro tescil belgeleri, noter tasdikli imza sirküleri, projelere ait taahhütnameleri OSB Bölge Müdürlüğü/ Yapı-İmar Birimine verilecektir.
  • Şantiye Şefi için; Şantiye şefinin kimlik fotokopisi, Oda Kayıt belgesi fotokopisi, Sözleşme, Şantiye Şefliği Taahhütnamesi Aslı, Sigorta sicil kartı fotokopisi, Adres bilgileri OSB Bölge Müdürlüğü / Yapı-İmar Birimi’ne verilecektir.
  • Yapı denetim firması ile katılımcı arasında yapılan sözleşme, noter tasdikli yapı denetim izin belgesi, yapı denetim firması taahhütnamesi, yapı bilgi formu (YİBF), yapı denetim firma yetkilisi ve yapı denetçileri imza sirküleri, yapı denetçisi ve yardımcı kontrol elemanı ikametgah belgeleri OSB Bölge Müdürlüğü/ Yapı-İmar Birimi’ne verilecektir.
  • Yapı ruhsatı başvuru dilekçesi ekinde sunulan projeler ve gerekli belgeler incelendikten sonra katılımcıya inşaat ruhsatı düzenlenir.
  • 3194 sayılı İmar Kanuna göre “Yapı Ruhsatı”nın yasal geçerlilik süresi ruhsat tarihinden itibaren beş(5) yıldır. Ancak bu süre OSB Uygulama Yönetmeliğinde iki (2) yıla indirilmiştir. Bu sürenin sonunda inşaatın tamamlanamaması, yapı kullanma izni alınmaması ve OSB Bölge Müdürlüğü’ne müracaat ederek yenileme yapılmaması halinde ruhsatın geçerliliği kalmayacaktır.Bu durumdaki yapılar ruhsatsız olarak değerlendirilecektir.

ENERJİ ve SU İZNİ:

  • Yapı ruhsatını alan katılımcı, OSB Bölge Müdürlüğü/ Elektrik-Mekanik İşler Müdürlüğü’ne şantiyesinde kullanmak üzere Enerji ve Su izni başvurusunda bulunur.İlgili birimler tarafından istenen projeler incelenip, geçici kabulleri yapılıp, sözleşmeler imzalandıktan sonra katılımcının su ve elektriği bağlanır.

YAPI KULLANMA İZNİ:

Katılımcının sahibi olduğu inşaatı, projelerine uygun olarak tamamlandıktan sonra, katılımcı yapı kullanma izin belgesi alma aşamasına gelir. Yapı kullanma izin belgesi alabilmesi için aşağıda belirtilen belgelerle OSB Bölge Müdürlüğü’ne yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir.;

  • SGK İlişik Kesme Belgesi
  • Vergi Dairesi İlişik Kesme Belgesi
  • Sığınak raporu (Katılımcı, OSB Bölge Müdürlüğü’ne yapı denetim firması tarafından düzenlenen; sığınağın projeye uygun yapıldığına; dair raporu ile birlikte yazılı başvuruda bulunur.)
  • Asansör ruhsatı (tesiste asansör varsa)
  • Yapı denetim firmasından; yapının ruhsata ve projelerine uygun yapıldığına; dair rapor
  • Binanın ön ve arka cephesinden çekilmiş (2)şer adet fotoğraf
  • Yapı denetim hizmet bedeli (son taksit) ödeme dekontu
  • Mühendislik hizmet bedeli dekontu

İŞ YERİ AÇMA ve ÇALIŞTIRMA RUHSATI

OSB Uygulama Yönetmeliğinin 101.maddesi gereğince OSB içinde kurulacak işletmelere İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları, ilgili kanun ve yönetmeliklere göre OSB tarafından verilir. İş yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı alma aşamasına gelen katılımcı, aşağıda belirtilen belgelerle OSB Bölge Müdürlüğü’ne yazılı başvuruda bulunması gerekmekte.

  • Gayrisıhhî Müessese Açma Ruhsatı Başvuru/Beyan Formu (kaşeli ve imzalı)
  • İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Hizmet Bedeli Dekontu
  • Fabrika Mekanik Yerleşim Planı, Proses Aşaması, Prosese giren ve Çıkan malzemelerin (atıklarının dökümü), İş Akış Şeması
  • Çalışma Düzeni Beyan Formu
  • Kapasite Raporu: Firmanın kapasite bilgilerine göre Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği veya İlgili Bölgedeki Sanayi Odası tarafından düzenlenen rapor
  • Sorumlu Müdür Sözleşmesi, Müdüre ait diploma sureti
  • İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi Çalıştırdığını Gösterir İSG-Katip Sözleşmeleri (İmzalı), Risk Değerlendirilmesi, Acil Durum Eylem Planı, İş Güvenliği Hizmeti Alınan Firma ile Yapılan Sözleşme: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın formatına uygun
  • Çevre Danışmanlık Hizmeti Alınan Firma İle Yapılan Sözleşme
  • Çevre İzni: Geçici Faaliyet Belgesi, Çevre İznine Tabi ise Çevre İzni Yazısı veya Çevre İznine Tabi Değildir yazısı alınır.
  • Geçici Faaliyet Belgesinin alınması (Uygulamada Geçici Çevre İzni anlamına gelen belge 1 Yıl Sürelidir.)
  • Çevre İzin ve Lisans Sürecinin Tamamlanması (Eklerin raporların, analizlerin vb. tamamlanması)

FABRİKA KURMANIN MALİYETLERİ

fabrika açmak

Fabrika kurmanın maliyetleri diye bir açıklama elbette olamaz. Çünkü fabrika kurmak çok genel bir terimdir. Eğer fabrika kurmayı planlıyorsanız ve maliyetleri merak ediyorsanız bu konuda yine iş planlama yapmanız gerekecek.

Çünkü maliyetleri belirlemeden zaten başlangıç yapmanızı kesinlikle önermiyoruz. Ortalama düzeyde 2 katlı bir yapı kurmanın maliyeti bile 400 bin lirayı aşmaktadır. Fabrika makineleri, teçhizatları, üretim bantları, teknolojik altyapı, hammadde alımları gibi konular ile minimum düzeyde bir fabrika minimum 1.5 milyon liralık maliyet oluşturmaktadır. Ancak bu rakam farazidir, zira bazı fabrikalarda tek bir makine bile 2-3 milyon dolarlık maliyet oluşturabilmektedir.

FABRİKA DESTEKLERİ

fabrika

Türkiye’de yatırımcılar için en önemli kurum KOSGEB’tir. Fabrika işletmeleri genellikle Orta Ölçekteki İşletmeler arasında gitmekte ve KOSGEB’den önemli düzeylerde destek alabilmektedir.

KOSGEB’in sağladığı İmalat Sektörü desteklerinde, fabrikalar için 1 milyon liraya kadar destek sağlanıyor. “ÜRETİM VE İHRACATTA TEKNOLOJİ SEVİYESİ YÜKSEK, KATMA DEĞERLİ ÜRÜNLERİN VE KOBİ’LERİN PAYININ ARTTIRILMASI” adlı destek kapsamında, Katma değerli ve ileri teknolojili sektörler Türkiye ekonomisinin üretim ve dış ticaret yapısının değişmesinde öncü rol oynamakta. Misyonu KOBİ ve girişimcilerin rekabet güçlerini geliştirecek destek ve hizmetler sunarak ekonomik ve sosyal kalkınmadaki paylarını artırmak olan KOSGEB tarafından, bu anlayış doğrultusunda, imalat sanayiinde hedeflenen yapısal dönüşümün aktörü olacak KOBİ’lerin desteklenmesi planlanıyor.

Proje çağrısının hedef kitlesi, imalat sektöründeki KOBİ’lerdir. Proje sunacak işletmelerin KOSGEB Veri tabanına kayıtlı ve aktif olmaları gerekmekte. Bilanço usulünde defter tutmak kaydıyla; orta yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerdeki KOBİ’lerin tümü başvuru yapabilecek, orta düşük ve düşük teknolojili sektörlerdeki KOBİ’lerde ise net satış hasılatının en az 300.000 TL ve yıllık ortalama çalışan sayısının en az 3 olması şartı aranacaktır. İşletmelerin proje bütçe tekliflerinin, 2016 yılı net satış hasılatını aşmaması gerekecek.

Proje çağrısı ile işletme başına 300.000 TL’ye kadar geri ödemesiz, 700.000 TL’ye kadar geri ödemeli olmak üzere toplam 1.000.000 TL’ye kadar destek verilebilecek.

İşletmelerin aşağıda belirtilen konulardan birinde hazırlayacağı projeler, çağrı kapsamında desteklenecek olup, proje çağrısının toplam bütçesi 500.000.000 TL’dir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir