Kapat

Afganistan’da Ne İş Yapılır? İş İmkanları ve Yatırım

Anasayfa Şehirler - Ülkeler Afganistan’da Ne İş Yapılır? İş İmkanları ve Yatırım
afganistan

Afganistan, ekonomik olarak büyük bir ülke olmasa da özellikle risk almayı seven yatırımcılar ve yeni iş kollarındaki eksiklikler nedeniyle girişimciler için ciddi fırsatların bulunduğu bir ülke.

Eğer Afganistan’a yönelik iş planınız varsa, ülke hakkında bilmeniz gerekenler hakkında ayrıntılı bir rehber.

ÜLKE PROFİLİ

GSYİH ( Milyon $ ) KBGSYİH ( $ ) Büyüme Oranı ( % ) Nüfus
21.657 601 2,5 36.020.000

Coğrafi Konum
Afganistan, Asya’da denize sınırı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan, batıda İran, kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan, doğuda da ufak bir sınırla Çin ile çevrilidir.

Siyasi ve İdari Yapı
Afganistan’ın önde gelen siyasi ve bölgesel liderlerinden oluşan geçici parlemento niteliğindeki Loya Jirga, geçici hükümeti onaylamak ve Anayasayı onaylamak üzere, iki defa toplanmıştır. Afganistan’da parlemento seçimleri 18 eylül 2005 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, seçimler sonucunda 249 sandalyeli ulusal meclis (Volesi Jirga) ile 102 sandalyeden oluşan senatolu (Meşrano Jirga) iki meclisli bir parlamento oluşmuştur. Ulusal Meclis 19 Aralık 2006 tarihinde resmen açılmıştır.

Ülkede kadınların yönetime katılımının sağlanması açısından alt meclisin 68 sandalyesi her bölgeden en çok oyu alacak olan kadınlara ayrılmıştır.

102 sandalyeli Senato (Meşrano Jirga)’nın üçte biri ülkede bulunan 34 İl Meclisi üyeleri arasından, üçte biri İlçe Genel Meclisi üyeleri arasından geriye kalan üçte biri ise Devlet Başkanı tarafından seçilmektedir.

Afganistan Anayasası geçici olarak toplanan Anayasal Loya Jirga tarafından, hazırlanarak 8 Ocak 2004 tarihinde onaylanmış olup, 16 Ocak 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Afganistan İslam Cumhuriyeti üniter bir yapıya sahip olup, hali hazırda 34 ilden oluşmaktadır. Henüz sınırları belli olmadığı için, sayısı kesin olmamakla birlikte, 400 civarında da ilçe bulunmaktadır. İl yönetimlerinin başında vali, ilçe yönetimlerinin başında da kaymakam bulunmaktadır. Bu yöneticiler Merkezi hükümet tarafından atanmaktadır. Afganistan’da yerleşim birimlerinin düzenli belediye örgütleri olmamakla birlikte, bazı büyük illerde mevcut bulunan belediye başkanları da, bu geçiş dönemi içinde merkezi hükümet tarafından atanmıştır. Bazı Bakanlıkların illerde temsilcilikleri de bulunmaktadır.

Afgan anayasası Başkanlık sistemi öngörmektedir. Halk oyuyla seçilen Başkan, hükümeti kurmak ve hükümete Başkanlık etme hakkına sahiptir. Başkanın önemli anayasal yetkileri olmasına rağmen; iki meclisli parlementonun, Başkanı denetleme ve engellemeye yönelik hakları bulunmaktadır.

Doğal Kaynaklar ve Çevre
Afganistan doğal kaynaklar açısından zengin yataklara sahip olup petrol, doğalgaz ve kömür gibi enerji mineralleri, bakır, demir, altın, tuz, gibi değerli ve yarı değerli madenler, cam, seramik, inşaat, kimya ve gübre sanayiinde kullanılan madenler, çimento yapımında kullanılan klinker, kireç taşı ve kil, ile mermer yataklarına sahiptir.

Genel Ekonomik Durum

Ekonomik Yapı
Afganistan ekonomisi, tarıma ve hayvancılığa (koyun ve keçi yetiştirmeye) bağlıdır. 15 milyonluk çalışabilir nüfusa sahiptir. İşgücünün sektörlere göre dağılımında tarım %80, endüstri %10, hizmetler sektörü ise yine %10’luk bir paya sahiptir. Endüstri ağırlıklı olarak küçük çapta tekstil, sabun, mobilya, ayakkabı, gübre, çimento; el yapımı halılar; doğal gaz, yağ, kömür, bakır işletmelerine dayanmaktadır.

Ekonomik Performans
Ekonomisi dış mali yardıma bağlı olan Afganistan’ın, temel ekonomik politikası, dış yardım ve yabancı yatırım sağlanması üzerine kurulmuştur. Yatırımlar ve dış mali yardımın en verimli şekilde kullanılarak özel sektörün büyümesi ve gelişmesi amaçlanmaktadır.

Mevcut koşullar altında Afganistan merkezi hükümetinin ülkenin yeniden inşa edilmesine yönelik olarak harcayabileceği herhangi bir fonu bulunmadığından, kısa ve orta vadede, ülkenin yeniden yapılanması batılı ülkelerin özellikle ABD’nin ülkeye yapacağı dış yardımlara bağlıdır.

Yabancı ülke ve uluslararası kuruluşlar, Taliban rejiminin devrilmesi sonrası toplanan 2002 Tokyo ve 2004 Berlin Konferanslarında; Afganistan’ın yeniden yapılanması amacıyla vaadettikleri 8,3 Milyar USD’lik yardım tutarının 2 Şubat 2006’da düzenlenen Londra Konferansına kadar sadece 6,2 Milyar USD’lik (%75) kısmını realize etmişlerdir.

2 Şubat 2006’da gerçekleştirilen Londra Konferansında alınan yeni karar ve taahhütler sonrası imzalanan 5 yıllık yardım ve kalkınma programı anlaşması (Afghanistan Compact)’a göre ise daha önce realize edilmeyen 2,1 Milyar USD de dahil olmak üzere 2006-2010 yıllarını kapsayan dönem boyunca 10,5 Milyar USD’lik yeni bir yardım ve kalkınma paketi onaylanmıştır.

Afganistan’ın ekonomik görünümü 2001 yılından bu yana, uluslararası yardım akışı ve dört yıllık bir kuraklığın ardından, artan yağışlarla tarımsal üretimde gözlenen çarpıcı artış sayesinde önemli ölçüde iyileşmiştir. Afganistan dünyanın en fakir ülkelerinden biridir.

Afganistan ekonomisi, topraklarının sadece % 15’i ekilebilir olmasına rağmen, ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Tarımın yanı sıra ekonomi yabancı yardım ve ağırlıklı olarak komşu ülkelerle gerçekleştirilen ticarete dayanmaktadır.

İş gücü ve sermaye kaybı nedeniyle son 20 yıldır Afganistan’ın GSMH’ı büyük düşüş göstermiştir. Halkın %80 inin günlük geliri 1 Doların altındadır.

Afganistan’ın coğrafi konumu nedeniyle Çin ve Hindistan’ı birbirine bağlayan enerji koridoru üzerinde bulunmaktadır. Bu konumu nedeniyle gerek İran ve Türkmenistan ile 500 Milyar USD’lik enerji anlaşmaları bulunan Çin, Hindistan ve Pakistan’ın, gerekse bu enerji koridorunun kontrolunu anılan ülkelere bırakmak istemeyen ABD’nin, ülke üzerinde zaman zaman çatışan zaman zaman ise çakışan ekonomik ve siyasi çıkarları vardır.

Dış Ticaret

afganistan-ekonomi

Genel Durum

Afganistan’ın dış ticaret değerleri, ülkedeki iç savaştan etkilenmiş ve zaman zaman dalgalanmalar göstermiştir. 2008 yılında 540 milyon dolar olan ihracat değeri, 2015 yılında 571 milyon dolara yükselmiştir. İthalat değeri ise 2015 yılında 7,7 milyar dolar olmuştur.

Afganistan dış ticaret dengesi sürekli olarak açık veren ülkelerden biridir. 2015 yılında dış ticaret açığı 7,2 milyar dolara ulaşmıştır.

Ülkenin Dış Ticareti

Dış Ticaret Göstergeleri (Milyon Dolar)

YILLAR

İHRACAT

İTHALAT

HACİM

DENGE

2013

515

8554

9069

-8554

2014

571

7697

8268

-7127

2015

571

7.723

8.294

-7.152

2016

596

6.534

7.130

-5.938

2017

836

5.169

6.005

-4.333

Kaynak: Trade Map

İhracatında Başlıca Ürünler

2015 yılı itibariyle ülkenin ihracatındaki başlıca ürünler: Halılar ve yer kaplamaları, üzümler, bitkisel özler, kabuklu meyveler, anason-rezene vb. tohumlar ve diğer yağlı tohumlardır.

İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (bin Dolar)

GTİP

ÜRÜNLER

2015

2016

2017

TOPLAM İHRACAT

571.405

596.455

836.200

0806 Üzümler (taze/kurutulmuş)

86.686

96.449

129.990

0804 Hurma, incir, ananas, avokado ve guava armudu, mango ve mangost (taze/kurutulmuş)

24.607

33.861

87.731

1301 Lak, tabii sakızlar, reçineler ve sakız reçineler ve yağ reçineler (pelesenkler gibi)

0

0

74.616

2701 Taşkömürü; taşkömüründen elde edilen briketler, topak vb. katı yakıtlar

19.716

0

68.819

0802 Diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış/soyulmuş)

59.346

55.946

50.348

5201 Pamuk (karde edilmemiş veya penyelenmemiş)

0

0

46.280

2526 Tabii steatit (sabun taşı) ve talk

0

0

43.319

7204 Dökme demirin, demirin veya çeliğin döküntü ve hurdaları veya

bunların eritilmesi ile elde dilmiş külçeler

0

0

39.796

0808 Elma, armut ve ayva (taze)

0

0

35.801

0713 Kuru baklagiller (kabuksuz) (taneleri ikiye ayrılmış)

1.890

3.685

34.036

0813 Meyve (kurutulmuş) (0801, 0806’de kiler hariç)08. fasıldaki sert ve kabukluların karışımları

0

0

25.663

0702 Domates (taze/soğutulmuş)

3.935

21.888

25.440

0910 Zencefil, safran, zerdeçal, kekik, defne yaprakları, köri ve diğer baharat

3.725

3.929

17.789

0909 Anason, rezene, kişniş, kimyon, kimyonu tohumu ve ardıç meyveleri

27.148

24.462

15.009

0703 Soğan, şalot, sarımsak, pırasa ve diğer soğanımsı sebzeler (taze/soğutulmuş)

0

346

12.863

0809 Kayısı, kiraz, şeftali, erik ve çakal eriği (taze)

5.955

7.276

10.409

0810 Diğer meyveler (taze)

545

2.490

9.500

7103 Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar

29

0

8.356

1211 Bitki ve bitki kısımları (esas olarak parfümeride, eczacılıkta vs. kullanılan)

0

0

7.210

5701 Düğümlü veya sarmalı halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden

düğümlü veya sarmalı yer kaplamaları

90.184

38.984

6.548

0707 Hıyarlar ve kornişonlar (taze/soğutulmuş)

0

0

5.956

4101 Sığır (bufalo dahil) ve at cinsi hayvanların ham post ve derileri

0

0

5.854

0807 Kavunlar (karpuzlar dahil) ve papaya (taze)

0

0

5.423

5102 İnce veya kaba hayvan kılları (kardesiz/taranmamış)

0

0

5.256

0504 Hayvan bağırsak, mesane ve midesi

(taze, soğutulmuş, dondurulmuş, tuzlanmış, salamura, kurutulmuş veya tütsülenmiş)

2.074

3.726

4.383

1207 Diğer yağlı tohumlar ve meyveler

26.974

20.481

4.208

4301 Ham kürkler (ham post ve deriler hariç)

0

0

3.720

0902 Çay

0

0

2.598

4102 Koyun ve kuzuların ham derileri

0

0

2.404

2008 Tarifenin başka yerinde belirtilmeyen meyve ve yenilen diğer bitki parçalarının konserveleri

0

0

1.910

5702 Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları

0

0

1.885

1209 Ekim amacıyla kullanılan tohum, meyve ve sporlar

609

7.991

1.587

3301 Uçucu yağlar, rezinoitler, ekstraksiyonla elde edilen yağ reçineleri ve terpenli yan ürünler, çözeltiler

0

0

1.419

2503 Her nevi kükürt (süblime, presipite ve kolloidal kükürt hariç)

0

0

1.416

6109 Tişörtler, fanilalar, atletler, kaşkorseler ve diğer iç giyim eşyası (örme)

0

0

1.323

8429 Buldozerler, greyderler, toprak tesviye makinaları, skreyperler,

mekanik küreyiciler, ekskavatörler, yol silindirleri vb

0

0

1.314

1202 Yer fıstığı

0

0

1.201

8411 Turbojetler, turbopropellerler ve diğer gaz türbinleri

0

0

1.186

2515 Mermer ve traverten, ekosin, su mermeri, kireçli taşlar

2.470

5.303

1.079

8703 Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal

edilmiş diğer motorlu taşıtlar (yarış rabaları dahil)

0

0

1.035

Kaynak: Trade Map

İthalatında Başlıca Ürünler

 

İthal Ettiği Başlıca Ürünler (bin Dolar)

 

GTİP ÜRÜNLER

2015

2016

2017

TOPLAM İTHALAT

7.722.865

6.534.140

5.168.856

1101 Buğday unu/mahlut unu

468.469

664.062

419.113

8710 Tanklar ve diğer zırhlı savaş taşıtları (motorlu) (silahla donatılmış olsun olmasın)

ve bunların aksam ve parçaları

0

0

315.847

1701 Kamış/pancar şekeri ve kimyaca saf sakkaroz (katı halde)

115.299

61.968

248.027

2710 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

0

0

197.227

8704 Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar

0

0

189.421

1006 Pirinç

0

0

128.761

1511 Palm yağı ve fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

0

0

112.258

3004 Tedavide veya korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

0

0

103.674

2523 Çimento

0

0

84.975

2711 Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar

334.237

296.392

79.799

3002 İnsan kanı, hayvan kanı, serum, aşı, toksin vb. Ürünler

0

0

77.920

8703 Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer

motorlu taşıtlar (yarış rabaları dahil)

0

0

77.178

1704 Kakao içermeyen şeker mamulleri (beyaz çikolata dahil)

0

0

72.353

8705 Özel amaçlı motorlu taşıtlar (kurtarıcılar, vinçli, itfaiye,

beton karıştırıcılı, yol süpürme, zift vb taşıtları)

1.493

1.865

70.926

4011 Kauçuktan yeni dış lastikler

12.504

8.664

64.572

8711 Motosikletler (mopedler dahil) ve bir yardımcı motoru bulunan tekerlekli taşıtlar

(sepetli olsun olmasın); sepetler

0

0

64.455

8517 Telefon cihazları, ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazlar

2.830

3.134

62.193

7308 Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere hazırlanmış demir

veya çelikten sac, çubuk, vb.

0

0

61.326

1001 Buğday ve mahlut

0

0

54.411

5407 Sentetik filament ipliklerinden dokunmuş mensucat

0

0

53.852

0701 Patates (taze/soğutulmuş)

0

0

52.022

0207 Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı (taze, soğutulmuş veya dondurulmuş)

0

0

48.800

3003 Tedavide veya korunmada kullanılmak üzere karıştırılmış ilaçlar (dozsuz)

0

0

47.162

0805 Turunçgiller (taze/kurutulmuş)

0

0

46.512

8507 Elektrik akümülatörleri (bunIarın separatörleri dahil)

0

0

46.235

0902 Çay

129.025

89.671

42.520

7209 Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde mamulleri

(genişliği > 600 mm, soğuk haddelenmiş, kaplanmamış)

0

0

42.437

1512 Ayçiçeği, aspir, pamuk tohumu yağları ve bunların fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

0

0

42.014

6204 Kadınlar ve kız çocuk için takım elbise, takım, ceket, blazer, elbise, etek, pantolon etek, vb.

(yüzme kıyafetleri hariç)

0

0

41.538

1516 Hayvansal ve bitkisel yağlar ve bunların fraksiyonları

0

0

39.664

2403 Homonize edilmiş tütün ve tütün yerine geçen madde hülasaları ve esansları

428

1.178

39.123

8471 Otomatik bilgi işlem mak. bunlara ait birimler; manyetik veya optik okuyucular,

verileri koda dönüştüren ve işleyen mak.

0

0

37.733

4407 Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalınlık > 6 mm

0

0

37.470

6402 Dış tabanı ve yüzü kauçuk veya plastik maddeden olan diğer ayakkabılar

0

0

35.944

4411 Ağaçtan veya diğer odunsu maddelerden lif levhalar

0

0

35.923

8504 Elektrik transformatörleri, statik konvertörler (örneğin; redresörler) ve endüktörler

0

0

34.605

6211 Spor, kayak ve yüzme kıyafetIeri; diğer giyim eşyası

0

0

33.651

5515 Sentetik devamsız liflerden diğer dokunmuş mensucat

0

0

33.525

1901 Malt hülasası; un, nişasta ve malt esaslı müstahzarlar

0

0

33.412

8708 Karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

74.869

62.527

31.829

Kaynak: Trade Map

Başlıca Ülkeler İtibarı ile Dış Ticareti

 

Başlıca Ülkeler İtibarı ile İhracat (bin Dolar)

Sıra

Ülkeler

2015

2016

2017*

Pay %

TOPLAM

571.405

596.455

836.200

100,0

1 Pakistan

226.569

283.317

414.872

49,6

2 Hindistan

188.870

230.038

330.561

39,5

3 İran

29.162

18.823

4 Türkiye

17.759

12.147

8.831

1,1

5 Irak

17.021

11.185

6 B.A.E.

24.444

9.368

7 Çin

10.151

4.754

3.255

0,4

8 Almanya

5.677

4.406

10.361

1,2

9 Kazakistan

10.845

3.988

2.010

0,2

10 Rusya

18.508

3.486

2.015

0,2

11 Türkmenistan

915

1.755

12 İngiltere

517

1.690

2.437

0,3

13 Fransa

251

1.408

8.404

1

14 Ürdün

703

1.368

3.438

0,4

15 ABD

2.710

1.312

14.758

1,8

Kaynak: Trade Map

Afganistan’ın başlıca ihraç pazarları arasında Pakistan, Hindistan, İran, BAE ve Rusya bulunmaktadır. Bu ülkeleri  Türkiye takip etmektedir.

Afganistan’ın en fazla ithalat yaptığı ülkeler: İran, Pakistan, ÇHC , Türkmenistan ve Kazakistan’dır.

Başlıca Ülkeler İtibarı ile İthalat (bin Dolar)

Sıra

Ülkeler

2015

2016

2017*

Pay %

TOPLAM

7.722.865

6.534.140

5.168.855

100,0

1 İran

1.807.982

1.265.139

2 Pakistan

1.346.408

1.198.759

1.390.081

26,9

3 Çin

1.043.998

1.092.708

541.094

10,5

4 Kazakistan

426.842

621.625

562.760

10,9

5 Özbekistan

336.006

399.144

6 Türkmenistan

632.413

355.401

7 Malezya

277.290

264.863

119.787

2,3

8 Japonya

292.077

248.691

69.382

1,3

9 B.A.E.

320.517

200.385

10 Hindistan

130.618

152.877

506.016

9,8

11 Rusya

157.408

138.792

204.846

4

12 Tacikistan

91.530

79.681

13 Türkiye

85.799

78.319

172.185

3,3

14 ABD

251.534

73.433

937.320

18,1

15 Vietnam

53.374

57.734

Kaynak: Trade Map

Dış Ticaret Politikası ve Vergiler

Afganistan’da İthalat Lisansı olmayan firma veya şahısların, lisans almaksızın gerçekleştirecekleri ithalat işlemlerinde, mevcut gümrük tarife ve harçları haricinde, ithal edecekleri mal tutarının %3’ü oranında ithalat vergisini gümrük kapılarında ödemeleri gerekmektedir.

Afganistan’da İhracat Lisansı olmayan firma veya şahısların lisans almaksızın gerçekleştirecekleri ihracat işlemlerinde ise, mevcut gümrük tarife ve harçları haricinde, ihraç edecekleri mal tutarının %2’si oranında ihracat vergisini gümrük kapılarında ödemeleri gerekmektedir.

Türkiye ile Ticaret

afgan

Türkiye’nin Afganistan ile dış ticareti yıllara göre farklılık göstermektedir. 2012 yılına kadar artış eğiliminde olan Afganistan’a ihracat bu yıldan sonra düşüş eğilimine girmiştir. 2014 yılında %18,4 azalan Afganistan’a ihracat,  2015 yılında da %13,3  azalarak 161,5 milyon dolara gerilemiştir. Azalış 2016 yılında da devam etmiş ve bahsekonu dönem itibariyle ülkeye ihracat %9,7 oranında azalmıştır.

Afganistan dış ticaret fazlası verdiğimiz ülkeler arasındadır ve ülkeyle ticaretimiz 2016 yılında 16,4 milyon dolar  fazla vermiştir. Afganistan’la ülkemiz arasındaki ticaret hacmi 2016 yılında 155,2 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

Afganistan  ile Yıllar İtibarıyla Dış Ticaretimiz (milyon dolar)

YIL

İHRACAT

İTHALAT

HACİM

DENGE

2013

228.2

10.7

238.9

217.5

2014

186.4

16.5

202.9

169.9

2015

161.5

11.9

173.4

149.6

2016

145.8

9.4

155.2

136.4

2017

172,3

8,8

181,1

163,5

Kaynak: ITC Trademap

2016 yılında Türkiye’nin Afganistan’a ihracatında ilk sıralarda yer alan ürünler şunlardır: Dokunmuş halılar ve yer kaplamaları, ilaçlar, elektrik transformatörleri,  temizlik kağıtları, kablo ve tellerdir.

 

Türkiye’nin Afganistan’a İhracatında Başlıca Ürünler (Milyon Dolar) 

GTİP

ÜRÜNLER

2015

2016

2017

TOPLAM İHRACAT

161.634

145.591

172.185

5702 Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları

20.003

23.365

17.092

3004 Tedavide veya korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

12.374

8.817

14.951

7113 Mücevherci eşyası ve aksamı (kıymetli metallerden veya kıymetli metallerle kaplama metallerden)

954

4.224

8.789

9619 Hijyenik havlular ve tamponlar, bebek bezleri ve benzeri hijyenik eşya

5.580

5.610

6.745

7308 Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere hazırlanmış demir veya çelikten sac, çubuk, vb.

10.486

3.935

6.735

0407 Kuş ve kümes hayvanlarının kabuklu yumurtaları

0

1.040

5.806

1905 Ekmek, pasta, kek, bisküvi ve diğer ekmekçi mamüller, hosti, boş ilaç kapsülü mühür güllacı, pirinç kağıdı vb

1.572

2.572

5.579

8504 Elektrik transformatörleri, statik konvertörler (örneğin; redresörler) ve endüktörler

4.648

5.676

5.522

2106 Tarifenin başka yerinde yer almayan gıda müstahzarları

2.244

4.801

5.461

3916 Plastikten monofiller, ince ve kalın çubuklar ve profiller (enine kesitinin en geniş yeri > 1mm)

2.045

2.127

5.148

9303 Diğer ateşli silahlar (spor için av tüfekleri ve diğer tüfekler, işaret fişeği, ok silahları, hayvan için sürgülü silah)

1.844

2.177

3.790

8544 İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer elektrik iletkenler; tek tek kaplanmış liflerden oluşan fiber optik kablolar

7.870

5.099

3.615

1806 Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları

1.653

2.753

3.268

3305 Saç müstahzarları

1.186

2.995

3.079

6204 Kadınlar ve kız çocuk için takım elbise, takım, ceket, blazer, elbise, etek, pantolon etek, vb.(yüzme kıyafetleri hariç)

1.168

2.056

2.913

7311 Demir veya çelikten sıkıştırılmış veya sıvı hale getirilmiş gazlar için kaplar

5.983

1.166

2.890

1515 Diğer bitkisel sabit yağlar ve bunların fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

2.190

2.479

2.586

8535 Gerilimi 1000 voltu geçen elektrik devresi teçhizatı (anahtarlar, sigortalar, yıldırım önleyici, fişler, kutular vb)

376

432

2.497

1512 Ayçiçeği, aspir, pamuk tohumu yağları ve bunların fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

4.428

3.780

2.347

8537 Elektrik kontrol, dağıtım tabloları, panolar, konsollar, kabinler, diğer mesnetler ve sayısal kontrol cihazları

580

2.033

2.125

7321 Demir veya çelikten sobalar, mutfak soba ve ocakları, barbekü, mangal, gaz ocakları vb ile bunların aksam ve parçaları

771

1.332

2.081

1704 Kakao içermeyen şeker mamulleri (beyaz çikolata dahil)

1.693

1.295

1.856

8517 Telefon cihazları, ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazlar

1.088

187

1.850

9403 Diğer mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları

3.248

1.726

1.471

2202 Sular (mineral ve gazlı sular dahil) ve alkolsüz diğer içecekler (tatlandırıcılı, lezzetlendirilmiş)

253

263

1.215

3401 Sabunlar, yüzey aktif organik ürünler ve müstahzarlar

1.966

952

1.206

9306 Bomba, torpido, mayın, güdümlü mermiler vb harp mühimmatı vb aksam ve parçaları; fişekler, mermi ve diğer mühimmat

810

911

1.186

8418 Buzdolapları, dondurucular ve diğer soğutucu ve dondurucu cihazlar ve ısı pompaları

232

297

1.060

8481 Borular, kazanlar, tanklar, depolar ve benzeri diğer kaplar için musluklar, valfler (vanalar) ve benzeri cihazlar

916

374

1.057

8536 Gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devresi teçhizatı (anahtarlar, röleler, sigortalar, fişler, kutular vb)

1.189

1.111

1.052

6206 Kadınlar ve kız çocuklar için bluzlar, gömlekler ve gömlek-bluzlar

323

672

1.048

2402 Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar

644

1.136

1.009

8302 Adi metallerden donanım, tertibat vb. eşya (mobilya, kapı, pencere, bavul, askılık vb için)

562

459

976

3917 Plastikten hortumlar, borular ve bağlantı elemanları (manşon, nipel, dirsek, flanşlar, vb.)

615

726

926

2102 Mayalar ve cansız diğer tek hücreli mikroorganizmalar

1.272

1.051

870

8516 Elektrikli su ısıtıcıları, elektrotermik cihazlar, ortam ısıtıcıları, saç ve el kurutucuları, ütüler, rezistanlar

872

562

851

9401 Oturmaya mahsus mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları

862

202

834

8708 Karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

158

389

815

8413 Sıvılar için pompalar (ölçü tertibatı olsun olmasın) ve sıvı elevatörleri

1.154

775

806

8507 Elektrik akümülatörleri (bunIarın separatörleri dahil)

335

300

791

Kaynak: Trademap

 

Türkiye’nin Afganistan’dan İthalatında Başlıca Ürünler (Milyon Dolar) 

GTİP

ÜRÜNLER

2015

2016

2017

TOPLAM İTHALAT

11.889

9.398

8.831

4101 Sığır (bufalo dahil) ve at cinsi hayvanların ham post ve derileri

4.591

5.100

3.900

0504 Hayvan bağırsak, mesane ve midesi (taze, soğutulmuş, dondurulmuş, tuzlanmış, salamura, kurutulmuş veya tütsülenmiş)

3.055

1.098

1.631

1207 Diğer yağlı tohumlar ve meyveler

78

854

1.003

1404 Tarifenin başka yerinde yer almayan bitkisel ürünler

527

466

891

0802 Diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış/soyulmuş)

210

0

662

5701 Düğümlü veya sarmalı halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden düğümlü veya sarmalı yer kaplamaları

954

529

191

5106 Kardeli (strayhgarn) yün iplikleri (toptan)

391

348

188

2526 Tabii steatit (sabun taşı) ve talk

0

4

154

7308 Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere hazırlanmış demir veya çelikten sac, çubuk, vb.

0

338

56

0511 Başka yerde belirtilmeyen hayvansal ürün ve (yenmeyen) cansız hayvan

0

0

44

1212 Keçiboynuzu, deniz otları ve diğer algler, şeker pancarı, şeker kamışı vs.

0

0

32

4102 Koyun ve kuzuların ham derileri

151

68

21

2529 Feldispat, lösit, nefelin ve siyenit nefelin, florspat

145

118

14

6802 Yontulmaya veya inşaata elverişli işlenmiş taşlar (kayagan taşı hariç), mozik için küp şeklinde taşlar, granüller

0

0

10

7419 Bakırdan diğer eşya:

0

0

7

0813 Meyve (kurutulmuş) (0801, 0806’de kiler hariç)08. fasıldaki sert ve kabukluların karışımları

2

70

6

8205 Diğer el aletleri (camcı elması, kaynak lambası, mengene, örs, portatif demirci ocakları, bileğiler vb.)

0

0

5

8306 Adi metalden elektrikli olmayan zil, çan, gong, heykelcikler, süs eşyası, çerçeve, ayna vb.

0

0

5

8419 Isı değişikliği yöntemi ile maddeleri işlemek için cihazlar, elektrikli olmayan şofbenler veya depolu su ısıtıcıları

0

0

3

5702 Dokunmuş halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları

6

4

2

7117 Taklit mücevherci eşyası

0

0

1

8708 Karayolu taşıtları için aksam, parça ve aksesuarlar

0

1

1

4010 Vulkanize kauçuktan taşıyıcı kolanlar ve transmisyon kolanları

0

0

1

Kaynak: Trademap

İki Ülke Arasındaki Anlaşma ve Protokoller

İki Ülke Arasındaki Ticaretin Altyapısını Düzenleyen Anlaşma ve Protokoller
Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı
Anlaşmanın Adı İmza Tarihi RG Tarih ve No’su
Eşya ve Yolcuların Ülkeleri Üzerinden Transit Nakliyatına ve İki Ülke Arasındaki Nakliyata Mütedair Anlaşma 18.05.1969
Ticaret Anlaşması  05.11.1975 08.02.1976/15493
Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması  11.01.1976 18.05.1976/15591
Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması  10.06.2004
Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması  10.06.2004
Gümrük İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması  26.04.2005
Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması  27.04.2005

 

Ülkemiz ile Afganistan arasında Ekonomik ve Ticari ilişkilerin temelini oluşturan Ticaret, Ekonomik ve Teknik İşbirliği, Gümrük İşbirliği, Uluslarası Karayolu Taşımacılığı, Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir.

Türkiye-AFGANİSTAN Yatırım İlişkileri

Rusya, Orta Asya ve Kafkasya’da büyük ve prestijli projelere imza atan Türk insaat sirketleri, bu tecrübeleri sayesinde Afganistan’ın altyapısının insasında önde gelen aktörler olmuslardır. Tecrübelerini, ekipmanlarını, makine parklarını ve çalısanlarını Afganistan’a tasıyan firmalar, Afganistan’da alt yüklenici olarak birçok proje almıslardır.

Afganistan’da faaliyet göstermekte olan Türk firmalarının %95’i inşaat sektöründe çalışmaktadır. Türk Firmaları müteahhitlik alanında yabancı yatırımcılar arasında birinci sırada olup, 70’den fazla inşaat firması kayıtlı bulunmaktadır.

İki Ülke Arasındaki Ticarette Yaşanan Sorunlar

Bölge Güvenliği
Afganistanın genelinde güvenlik sorunu olmakla birlikte özellikle Güney-Batı, Güney, Güney-Doğu ve Doğu bölgeleri güvenlik tehdidi altında olduğundan bu bölgelerde iş yapmak son derece tehlikelidir. Önceki yıllarda Herat-Kandahar-Kabil yollarının büyük bölümü Türk firmalarınca yapılmış olmasına karşın son zamanlarda bu güzergahta seyahat etmek bile son derece risklidir. Afgan işadamlarına yönelik kaçırma eylemleri yoğun olmakla birlikte yabancı işadamlarına yönelik kaçırma eylemleri de artış göstermektedir.

Afganistan genelindeki otorite boşluğundan dolayı karşılaşılan zorluklar
Her ne kadar güvenlik sağlanmış olsa da kanunların uygulanmasında otoriter boşluk bulunmaktadır. Firmaların, yerel firma ve personel ile yaptıkları anlaşmalara çok dikkat etmeleri, yazılı her evrağı önemsemeleri gerekir. Hatta açıkta firma antedli kağıt, kaşe ve mühür bulundurulması bile ilerde firma için sıkıntı olabilecek olaylara meydan verebilmektedir.

İşbirliği İmkanları

Afganistan, iç savaştan dolayı güvenlik sıkıntısının çok fazla olduğu bir ülkedir. Bununla beraber ülkedeki altyapı çalışmaları devam etmektedir. Halkın gelir seviyesinin artmasıyla bazı üretim alanlarında da gelişme beklenmektedir. Bu nedenle Türk firmaları için işbirliği olanağı içeren alanlar;

-Altyapı , üstyapı, yol, baraj, tünel, köprü, toplu konut, havaalanı, idari binalar, az ya da çok katlı yapılar, prefabrik yapılar, su sistemleri, kanalizasyon, liman, otel ve hastane binaları ile ilgili taahhüt projeleri
-Ağır ve hafif çelik yapıların imalatı ve montajı, komple endüstri tesisleri imalatı ve teknolojik montajı, hidro-elektrik ve termik santrallerin imalat ve teknolojik montajı, buhar üretim tesisleri, içme suyu, kullanma suyu ve sulama amaçlı baraj ve göletlerin tüm daimi hidro-mekanik teçhizatının teknolojik montajı
-Petrol rafinerileri için ham petrol-LPG tankları, su depolama tankları imalat ve montajı, ham petrol ve yüzey tesisleri, tank çiftlikleri, depolama ve pompa istasyonları, su, petrol ve doğalgaz boru hatları, mekanik borulama tesisatları imalat ve montajı, arıtma tesisleri imalat ve montajı
-Bina yenileme ve dekorasyon hizmetleri
-Yabancı güçlere ve yardım kuruluşlarına işyeri inşaatı
-Enerji santralleri kurma, resmi ve özel kuruluşların jeneratör ihtiyacınının karşılanması
-Mayın temizleme
-Savunma sanayi
-Ulaştırma sistemleri
-Şehircilik, proje yönetimi, tasarım yönetimi ve müşavirlik hizmetleri
olarak sıralanabilir.

İşadamlarının Pazarda Dikkat Etmesi Gereken Hususlar

Pasaport ve Vize İşlemleri
Afganistan tüm Türk pasaportlarına vize uygulamaktadır.

Resmi Tatiller ve Çalışma Saatleri
Başkent Kabil’de hafta sonu tatili Perşembe ve Cuma günüdür. Diğer şehirlerde Perşembe günü 13:00’ten başlamak üzere yarım gün ve Cuma günü tam gün olmak üzere 1,5 gün resmi tatil yapılmaktadır.

Resmi tatil günleri
• Nevruz 21 Mart
• Mücahit Bayramı 28 Nisan
• Bağımsızlık Günü 19 Ağustos
• Ulusal Kahraman Ahmet Şah Mesudu Anma Günü 9 Eylül

Kullanılan Lisan
Farsça ve Peştuca Afganistan’ın ulusal ve uluslararası ticari dilidir.

Telefon Kodları
Afganistan’ın ülke kodu 93’dür. Alan kodu; Kabil için 20 , Kandahar için 30 ve Parwan için 21’dir.

İklim
Afganistan’ın yazları sıcak ve uzun, kışları ise şiddetli derecede soğuk bir iklimi vardır. yağışlar genellikle kasım ve nisan ayları arasında çoğunlukla kar şeklinde görülür. Kabil kış boyunca karlarla kaplıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir